Tenisçi dirseği veya lateral epikondilit, dirseğin aşırı kullanımı sonucu oluşan ağrılı bir durumdur. Tenis oynayanlarda sık görülmesi nedeniyle, tenisçi dirseği olarak adlandırılır. Fakat birçok sportif aktivitlerde ve belli meslek gruplarında da sık gözlenmektedir. Özellikle musluk tamircilerinde, yoğun iş yapan ev hanımlarında, marangoz, öğretmen, sekreterlerde ve bahçıvanlarda meslek hastalığı olarak karşımıza çıkabilir.
Tenisçi dirseği, dirseğin dış kenarında ön kol kaslarına ait tendonların kemiğe yapışma noktasında, ödem ile karekterize bir hastalıktır. Aşırı kullanım-sürekli tekrarlayıcı aynı hareketler, ön kol kaslarının dirseğe yapışma noktasında hasar meydana getirir. Sonuç olarak, dirseğin dış yan kısmıda ağrı ve hassasiyet meydana gelir.
Tenisçi dirseğinde çok çeşitli tedavi yöntemleri vardır.
Anatomi
Dirsek, ön kol kemikleri (radius ve ulna) ve kol kemiğinin (humerus) bir araya gelmesi ile üç kemikten oluşur. Dirsekte, kol kemiğine ait iç ve dışta olmak üzere iki adet çıkıntı vardır. Bu çıkıntılara epikondil denir. İç epikondil medial epikondil, dış epikondil ise lateral epikondil olarak isimlendirilir. Epikondilerin ödemine ise epikondilit denir.
Medial epikondile, ön kolun ön yüz grup kasları yapışırken, lateral epikondile ise ön kolun arka grup kasları yapışır.
Resim 1 Ön kol kaslarının dirseğin dış kısmına olan yapışma yeri görülmekte,
Sebepler
Aşırı kullanım
Aşırı kullanım veya zorlama, dirsekte kasların kemiğe yapıştığı yerde inflamasyon ve ağrı oluşturur.
Mikroskopik düzeyde kaslarda yırtılmalar meydana gelebilmektedir.
Aktivitler
Sadece tenis oynayanlarda görülmez. Boyacılar, oto tamirciler, halı dokumacılar, muslukçular, temizlik işçileri gibi meslek gruplarında çok sık görülmektedir.
Yaş
Her yaş grubu risk altında olmakla birlikte, özellikle aktif iş yaşamının olduğu 35-55 yaş arası grupta çok sık görülmektedir.
Bazı hastalarda, hiçbir neden olmaksızın görülebilmektedir.
Şikayetler
Yavaş ve sinsi olarak gelişir. Başta sızlama tarzında olabilir. Birçok hastada hafif başlar ve zamanla kötüleşir.
En sık şikayetler;
Dirsek dış yan kısımda yanma ve ağrı
Kolu kullanmada güçsüzlük
Ön kolu kullanmakla ağrıda artış olur. Özellikle sıkma, kovanoz kapağı çevirme gibi fonksiyonlar ağrılıdır.
Fizik Muayene
Ağrıyı tetikleyen, eşlik eden durumlar önemlidir. Hassas noktalar muayene edilir. Özel testler yapılır. Ayırıcı tanı açısından görüntüleme yapılabilir. Fakat genellikle hikaye ve muayene teşhis için yeterlidir.
Resim 2 Tenisçi dirseğindeki hassas nokta
Ayırıcı tanı açısından;
Röntgen istenebilir. Dirsek kireçlenmesi ve kemik lezyonları hakkında detaylı bilgi verecektir.
MR, yumuşak dokudaki bölgesel ödemi net bir şekilde gösterir.
EMG, dirsek çevresi sinir sıkışması durumunda istenebilir. Fakat, iyi bir muayene ve anemnez genellikle teşhis koydurur.
Tedavi
Cerrahi Olmayan Tedavi
Ortalama hastaların %90'ı cerrahi dışı tedavi yöntemleriyle iyileşmektedir.
İstirahat; İlk adım kesinlikle dinlendirmedir. Aktiviteler kısıtlanmalı ve spora en az üç hafta ara verilmelidir.
İlaç; Anti-inflamatuar ve kas gevşetici ilaçlar, ödem ve ağrının giderilmesi için kullanılır.
Ortez; Epikondilit için, dirseklik kullanılarak kasın kemiğe yapıştığı nokta kas çekmelerinden korunarak dinlendirilir.
Resim 3 Epikondilit bandajının uygulaması
Fizik Tedavi; Spesifik egzersizler özellikle gerdirme önemlidir. Ultrason, buz, masaj ve elektrik sitümülasyonu faydalı yöntemlerdir.
Lokal Enjeksiyonlar; Kortizon, ozon, PRP gibi ilaçlar, lokal olarak kas ve kemik birleşim noktasına yapılmaktadır. Kortizon çok efektif antiinflamatuar bir ilaçtır.
Cerrahi Tedavi
Cerrahi olmayan yöntemlere, 6-12 hafa arasında yanıt alınmazsa, cerrahi planlama yapılabilir. Bir çok yöntem vardır.
En sık kasların kemiğe yapışma noktası gevşetilir.